Sofrada Sıfır Artık
Bir sosyal sorumluluk projesi olan bu projeyle sağlıklı beslenme, israf, aşırı tüketim, çevre sağlığı ve sosyal sorumluluklarımız konusunda toplumda bir farkındalık oluşturulması amaçlanmaktadır.
İSRAF'ın çevre ile ilgisi nedir?
İsraf her türlü imkan ve varlığı gereksiz ve ölçüsüz şekilde harcama, saçıp savurma anlamlarına gelir. İsraf, çevre kirliliğinin temel unsurlarından biridir. Bu kirliliğin boyutunu kavramak için pirinç konusunda basit bir örneklendirme yapmak yeterli olacaktır.
Türkiye’de yaşayan yaklaşık 86 milyon kişinin (2026) sofrasından günde yalnızca bir pirinç tanesi çöpe atılsa, her gün yaklaşık 1,8 ton pirinç israf edilmiş olur. Peki ya her birimiz bir kaşık pirinç israf etsek? Bu miktar binlerce tona ulaşır. Bir porsiyon pirincin israf edildiğini düşünürsek, ortaya çıkan kayıp 6.000 tonun üzerine çıkar.
Unutmayalım; küçük görünen israflar, milyonlarca insan yaptığı zaman büyük kayıplara dönüşür.
Soframızdaki nimetin kıymetini bilelim, ihtiyacımız kadar tüketelim, israf etmeyelim.
Bu durum sadece ekonomik kayıplara yol açmakla kalmaz, aynı zamanda üretim sürecinde harcanan su, enerji ve tarım kaynaklarının da boşa gitmesine neden olur. Üstelik, israf edilen gıdaların çöp haline gelmesiyle birlikte, çevreye zarar veren sera gazı emisyonları da artar. Bu nedenle, israfı önlemek hem bireysel hem de toplumsal bir sorumluluk olarak görülmeli ve sürdürülebilir bir gelecek için bilinçli tüketim alışkanlıkları edinilmelidir.
Zayi olan bir pirinç tanesini yetiştirmek amacıyla; tarlanın sürülmesi, tohumunun temini, ekilmesi, sulanması, gübrelenmesi, biçilmesi, işlenmesi, nakliyesi, depolanması, pazarlanması, pişirilmesi için harcanan ciddi bir emek ve enerji harcanmakta, bu işlemlerden dolayı havada, suda, toprakta ciddi bir kirlenme meydana gelmekte, kişisel ve global anlamda ciddi bir ekonomik kayıp oluşmaktadır.
İsraf olan pirinç örneğimizi 8,3 milyar nüfusa (2026) ölçeklediğimizde ortaya çıkacak ekonomik ve ekolojik kayıplar korkunç rakamlara çıkacaktır. Boşa yanan her bir ampül, boşa akan her bir damla su, çöpe giden her bir dilim ekmek dolayısıyla global anlamda meydana gelecek kayıplar bundan farklı olmayacaktır.
İsrafla ihtiyacı ayırmanın ölçüsü nedir?
Ihtiyaçlar kişiye, zamana, mekana göre değişebilir. Ölçü, suni ihtiyaçlarla gerçek ihtiyaçların doğru tespit edilmesidir. Bu da irade eğitimi ile arzu ve heveslerin kontrol altına alınması, kritik ve analitik düşünme sistematiğinin sağlıklı çalıştırılması ile mümkün olabilir.
Kampanyanın kişisel ve sosyal faydaları nelerdir ?
Bugün dünyada birçok insan sağlıklı ve yeterli beslenme imkanlarından yoksun bir şekilde açlıkla pençeleşirken, bir çokları da sağlıksız gıdaları sağlıksız yollarla almaktan ya da haddinden fazla tüketmekten kaynaklanan hastalıklarla mücadele etmektedir. "Sofrada Sıfır Artık" sağlıklı beslenmenin ön şartıdır.
Birleşmiş Milletler verilerine (2025) göre dünyada yaklaşık 645 milyon insan açlıkla mücadele ederken, 2,1 milyar insan güvenli şekilde yönetilen içme suyuna erişememektedir. Bu durum, dünya genelinde milyonlarca insanın temel ihtiyaçlara erişim konusunda ciddi sorunlar yaşadığını göstermektedir. Soframızdan çöpe giden yiyeceklerde, musluğumuzdan boşa giden sularda açlık ve sefalet içinde yaşayan insanların hakları vardır. "Sofrada Sıfır Artık" sağlıklı bir sosyal yapının ön şartıdır.
Sofrada Sıfır Artık Kampanyası kilo aldırır mı?
Bu kampanyadan amaç israfı önlemektir. Tabağındaki yemeği sonuna kadar bitirme gayreti içine giren herkes aynı zamanda sofrasındaki çeşitliliği de bir miktar azaltmak zorunda kalacaktır. Yaşam tarzına en uygun miktar ve çeşitte alınan gıdalar vücudumuza sıhhat, ruhumuza ferahlık verecektir.
Yemek kültürü, yaşanan çağa ve coğrafyaya, bulunulan iklim ve kültüre, fiziksel ve ruhsal hatta mesleki, ekonomik, ticari ve sosyal şartlara göre değişkenlik göstermektedir. Değişmeyecek tek şey yemeğin ihtiyaç miktarı alınması gereğidir.
Sofrada Sıfır Artık Seminerleri
ÇEKUD, öğrencilerin ve toplulukların israf konusunda bilinçlenmesini sağlamak amacıyla "Sofrada Sıfır Artık" seminerleri düzenlemektedir. Bu seminerlerde, evlerde ve toplu yaşam alanlarında yemek israfının nasıl azaltılabileceği üzerinde durulmakta ve israfın önlenmesi hedeflenmektedir.